Course · Library · News · Discord · More
wasona.com

leciono 4: adjektivoj

Nun vi konas kelkajn substantivojn (aferojn) kaj verbojn (agojn). Ni aldonu adjektivojn (priskribojn)! Ni enmemorigu kelkajn:

󱥣
suli
granda, grava
󱤨
lili
malgranda, eta, juna
󱥔
pona
bona, plaĉa
󱤍
ike
malbona, malplaĉa
󱥵
wawa
forta, mirinda
󱥡
sona
multescia, saĝa
󱥦
suwi
ĉarma, dolĉa

Esperante, adjektivoj plej ofte venas antaŭ la substantivo. Sed tokipone, ili ĉiam venas poste:

󱥢󱥣
soweli suli
granda besto
󱥑󱤨
pipi lili
malgranda insekto
󱥴󱥦
waso suwi
ĉarma birdo

Kvankam komprenebla, ĉi tiu ordo estas iom nekutima en Esperanto. Ĝi estas tamen kutima en la franca, irlanda, araba, malaja, kaj multaj aliaj. Klarigu al vi tiel: la unua vorto ĉiam estas la plej grava!

Ni faru kelkajn frazojn kun priskriboj:

󱥴󱤧󱤮󱤉󱥢󱥦
waso li lukin e soweli suwi.
La birdo vidas ĉarman beston.
󱥢󱥵󱤧󱤶󱤉󱤗󱥣
soweli wawa li moku e kasi suli.
La forta besto manĝas grandajn plantojn.
󱥑󱤍󱤧󱤶󱤨󱤉󱥢
pipi ike li moku lili e soweli.
Malafablaj insektoj iomete mordas la beston.

Se vi sentas tiujn frazojn tre longaj kaj lacigaj, ne zorgu! Baldaŭ ni vidos kelkajn malpli longajn frazojn. Memoru: 󱤧 li kaj 󱤉 e estas viaj amikoj! Ili helpas vin tranĉi longan frazon en tri partojn: la subjekton, la verbon, kaj la objekton:

󱥴󱥡
waso sona...
La saĝa birdo...
󱤧󱥡󱥔
...li sona pona...
...bone konas...
󱤉󱥑󱤨
...e pipi lili.
...malgrandajn insektojn.
󱥴󱥡󱤧󱥡󱥔󱤉󱥑󱤨
waso sona li sona pona e pipi lili.
La saĝa birdo bone konas malgrandajn insektojn.

Jen interesaĵo: Esperante, adjektivoj funkcias nur ĉe substantivoj. Sed tokipone, ili funkcias ankaŭ ĉe verboj: ete mordi ~ moku lili, bone koni ~ sona pona. Tokipono ne distingas inter adjektivo kaj adverbo.