Course · Library · News · Discord · More
wasona.com

leciono 15: kun kaj kiel

En leciono 8, ni lernis tri prepoziciojn: 󱥩 tawa, 󱤬 lon, 󱥧 tan, kiuj ĉiuj temas pri loko kaj direkto. Tokipono fakte havas du prepoziciojn pli:

󱤙
kepeken
per
󱥖
sama
kiel, kvazaŭ, simile al, same kiel

Ni lernu kelkajn vortojn kiuj bone uzeblas kun tiuj prepozicioj:

󱤆
ante
ŝanĝi; malsama, alia
󱥉
pali
labori, konstrui
󱥼
leko
briko, bloko

Memoru ke prepozicio komencas prepozician frazparton:

󱥖󱥞
sama sina
same kiel vi
󱤙󱥬
kepeken toki
per lingvo
󱤙󱤎󱤆
kepeken ilo ante
per alia ilo

Kaj tiu frazparto meteblas aŭ fine de frazo:

󱤴󱥬󱥖󱥞
mi toki sama sina.
Mi parolas kiel vi.
󱤴󱥉󱤉󱥼󱤙󱤎
mi pali e leko kepeken ilo.
Mi faras brikojn per ilo.

Aŭ anstataŭ la verbo mem:

󱥆󱤧󱥖󱥞
ona li sama sina.
Ili estas kiel vi.
󱥆󱤧󱤙󱤎
ona li kepeken ilo.
Ili uzas ilon.

Movi domon

Nun vi konas ĉiujn kvin prepoziciojn: 󱥩 tawa, 󱤬 lon, 󱥧 tan, 󱤙 kepeken, kaj 󱥖 sama, do jen io nova pri ili: ili ĉiuj povas roli kiel ordinaraj substantivoj, verboj, aŭ adjektivoj!

󱥩
tawa
moviĝi; moviĝado; moviĝanta
󱤬
lon
vera, reala, ekzistanta
󱥧
tan
kaŭzo, deveno
󱤙
kepeken
uzado
󱥖
sama
simila, sama

Kelkaj el ili, kiel 󱥩 tawa, 󱤬 lon, estas uzataj tiel tre ofte. Aliaj, kiel 󱥧 tan kaj 󱤙 kepeken, tre malofte. Ni rigardu kelkajn ekzemplojn:

󱥡󱤴󱤧󱥖
sona mi li sama.
Mia scio estas simila.
󱥬󱥞󱤧󱤬
toki sina li lon.
Via parolo estas vera.
(Kion vi diras estas la vero.)
󱤴󱥷󱤮󱤉󱥠󱥩
mi wile lukin e sitelen tawa.
Mi volas spekti moviĝantan bildon. (videaĵon, filmon)
󱤴󱥡󱤂󱤉󱥧
mi sona ala e tan.
Mi ne scias kial.

Ni emas strukturi frazojn tiel ke ne eblas mislegi ĉi tiujn kiel “prepoziciojn” – rimarku ke ne aperas frazparto tuj post ili!

Foje eblas fari tre similajn frazojn, krom tio ke unu havas verban 󱥩 tawa or 󱤬 lon, kaj la alia havas prepozician 󱥩 tawa or 󱤬 lon! Ne konfuzu ĉi tiujn duopojn:

󱤑󱤧󱥩󱥭
jan li tawa tomo.
Iu iras al la domo. (prepozicio)
󱤑󱤧󱥩󱤉󱥭
jan li tawa e tomo.
Iu movas la domon. (verbo)
󱤴󱤬󱤰
mi lon ma.
Mi estas sur tero. (prepozicio)
󱤴󱤬󱤉󱤰
mi lon e ma.
Mi ekzistigas teron.
Mi establas landon. (verbo)