Course · Library · News · Discord · More
wasona.com

lekcija 5: česti rěči

Někoji iz vas možno primětili, že ja prědstavila slovo 󱥡 sona dvakrat: najprvo kako glagol ‘znati’, potom kako pridavnik ‘mudry’. Tako čto to jest? I kako to poznati?

V praktikě, to može byti i jedno i drugo! Ako ono slěduje za imennikom, to jest pridavnik. Ako 󱤧 li prědstavja ono kako glagol, to jest glagol. Vse zavisi od poredka slov v rěčenju!

Faktično, to same jest istinno za vse slova: ako něčto jest imennik, glagol ili pridavnik, ono može stati se ktorym-libo iz tyh troh! Medžu slovami, ktorym jesmo se uže naučili, pogledajmo na několiko prikladov:

󱤮
lukin
im.: oko; gl.: viděti
󱤶
moku
im.: jeda; gl.: spotrěbjati, jedati
󱥡
sona
im.: znanje, mudrost; gl.: znati; prid.: znajuči, mudry
󱥣
suli
im.: veličina; gl.: uveličati, podčrkati; prid.: veliky, važny
󱥔
pona
im.: dobrota; gl.: ulěpšati; prid.: dobry, prijemny
󱥴
waso
im.: ptica; gl.: prěměniti v pticu; prid.: ptičji, podobny ptici

Ja izpisala toliko někoje iz slov, ktorym jesmo se uže naučili – akurat dovoljno, da by viděti obrazce:

Ale kogda govorimo, my – govoritelji Toki Pony – vekšu čest časa daže ne myslimo o tyh obrazcah! Oni počinajut slivati se jedin s drugym. V někotorom momentu vy prěstajete daže myslěti o tom, či něčto izprva bylo imennik, glagol ili pridavnik. To stavaje se cělkovitostju!

Praktikujmo koristanje tyh slov kako imenniky, glagoly i pridavniky:

󱤮󱤧󱥔󱤉󱥡
lukin li pona e sona.
Oči ulěpšajut znanje.
󱤶󱤧󱥣󱤉󱥑
moku li suli e pipi.
Jeda uveličaje žuželky.
󱤶󱤧󱥵󱤉󱥢󱤨
moku li wawa e soweli lili.
Jeda ukrěpjaje malogo zvěra.

Poredok slov jest važny!

Ibo ktory-libo imennik može byti pridavnik, i ktory-libo pridavnik može byti imennik, poredok slov jest istinno važny! Primětite, kako tute dva izrazy značet razne věči:

󱥢󱥣
soweli suli
veliky zvěr
󱥣󱥢
suli soweli
veličina zvěra
󱥢󱥣󱤧󱥡󱤉󱥣󱥢
soweli suli li sona e suli soweli.
Veliky zvěr znaje veličinu zvěra.

󱤧 li i 󱤉 e takože sut važne!

Pametajte, kako li i e izgledali malo nepotrěbnymi? Nyně, kogda znajemo, že ktore-libo značuče slovo može byti upotrěbjeno kdekoli – kako imennik, glagol ili pridavnik – možemo nakonec viděti, kako oni sut važne. Hvala jim, možemo razlikovati tute tri mnogo razne rěčenja:

󱥢󱥡
soweli sona
mudry zvěr
󱥡󱥔
sona pona
dobro znanje; dobro znati
󱥔󱥴
pona waso
dobrota ptice
󱥢󱥡󱤧󱥔󱤉󱥴
soweli sona li pona e waso.
Mudry zvěr pomagaje ptici.
󱥢󱤧󱥡󱥔󱤉󱥴
soweli li sona pona e waso.
Zvěr dobro znaje pticu.
󱥢󱤧󱥡󱤉󱥔󱥴
soweli li sona e pona waso.
Zvěr znaje, kako dobra jest ptica.

Ako kogda-nebud ne budete točno znati, kako čitati ili pisati rěčenje, počnite s pytanjem: „Kde jest podmet? Kde jest glagol? Kde jest prědmet?“, i vse akuratno razděli se na male izrazy!