Course · Library · News · Discord · More
wasona.com

lekcija 17: pytanja

Pytanja obyčno sut dvoh tipov:

Pytanja da / ne

Pytanje

Pametajete li, kako několiko lekcij nazad my jesmo naučili se: zěby negovati rěčenje, trěba najdti prvo slovo v glagolu? Něčto podobno dělajemo, da by stvoriti pytanja da / ne. Dvojimo prvo slovo v glagolu i stavjajemo 󱤂 ala medžu njimi:

󱤶󱤂󱤶
moku ala moku
či ... jedaje?
󱥑󱤧󱤶󱤂󱤶󱤉󱤥
pipi li moku ala moku e len?
Či molj jedaje tkaninu?
󱥔󱤂󱥔
pona ala pona
či ... jest dobry?
󱤕󱤻󱤧󱥔󱤂󱥔󱥩󱥞
kalama musi li pona ala pona tawa sina?
Či muzika jest dobra za vas? (Či ljubite muziku?)
󱥷󱤂󱥷
wile ala wile
či ... hče ...?
󱥞󱥷󱤂󱥷󱤢󱤬󱥥
sina wile ala wile lape lon supa?
Či hčete spati na ložu?
󱤬󱤂󱤬
lon ala lon
či ... jest v ...?
󱥆󱤧󱤬󱤂󱤬󱤰󱦐󱤶󱤉󱥴󱤍󱤗󱤂󱦑
ona li lon ala lon ma Mewika?
Či oni sut v Amerikě?

Slovjanam to može zvučati malo neobyčno! Ale něčto podobno možete viděti v Kitajskom jezyku.

Odgovor

Slovjanske jezyky imajut osoblivo slovo za „da“. Toki Pona vměsto togo dělaje to, čto dělajut Finsky, Kitajsky, Latinsky i mnoge ine jezyky: za „da“ odgovarjajete glagolom, a za „ne“ — glagolom + 󱤂 ala.

󱥠󱤧󱤻󱤂󱤻
sitelen li musi ala musi?
Či video jest zabavno?
󱤻
musi.
zabavno. (= Da, jest.)
󱤻󱤂
musi ala.
ne zabavno. (= Ne, ne jest.)

Model V ala V (V = glagol) jest mnogo česty! Ale jest ješče jedin:

󱥙
seme
čto? ktory?
󱤇
anu
ili
󱤇󱥙
anu seme
... pravda? ne tako li? ili čto?

Možete dodati 󱤇󱥙 anu seme na konec ktorogo-libo tvrdženja, da by stvoriti iz njego pytanje:

󱥠󱤧󱤻󱤇󱥙
sitelen li musi anu seme?
Video jest zabavno, pravda?

Možete odgovoriti 󱤻 musi ili 󱤻󱤂 musi ala, točno kako na obyčno pytanje da / ne! Ale jest maly smyslny njuans. Jestli koristajete 󱤇󱥙 anu seme, věrojetno očekyvajete, že drugy člověk bude soglasny s vami.

Odkryte pytanja

Itak, nedavno my jesmo naučili se, že 󱥙 seme znači „čto?“, i to jest najvažnějša čest odkrytyh pytanij! 󱥙 seme jest kako pusto město v rěčenju, ktoro hčete, da by drugy člověk zapolnil svojeju informacijeju:

󱥴󱤧󱤬󱥙
waso li lon seme?
Kde jest ptica? (doslovno: „Ptica jest v čem?“)
󱥴󱤧󱤬󱥭
waso li lon tomo.
Ptica jest v domu.
󱥢󱤧󱥱󱤉󱤑󱥙
soweli li utala e jan seme?
Kogo atakoval zvěr? (doslovno: „Zvěr atakoval ktorogo člověka?“)
󱥢󱤧󱥱󱤉󱤑󱦐󱤉󱤶󱤂󱦑
soweli li utala e jan Ema.
Zvěr atakoval Emu.

Pytanje i odgovor izgledajut točno jednake, kromě togo, že odgovor pojavjaje se na městu 󱥙 seme. Vse ostatno v rěčenju ostavaje v tom samom poredku! To jest inako neželi v Slovjanskyh jezykah, kde pytajuče slova (kto, čto, kde…) obyčno idut na početok rěčenja.

To može pomogti: jestli kogda-nebud ne jeste uvěrjeni, kako koristati 󱥙 seme, najprvo prědstavite sobě možny odgovor, a potom zaměnite v njem sam odgovor slovom 󱥙 seme. To jest udobno i legko!

󱤛󱤧󱤘󱤖󱤜
kiwen li ken kama ko.
Kamenj može prěměniti se v pěsok.
󱤛󱤧󱤘󱤖󱥙
kiwen li ken kama seme?
Vo čto kamenj može prěměniti se?

Čitaj takože