หลังจากคุณรู้วิธีอ่าน Toki Pona เป็นแล้ว ก็ได้เวลาเรียนรู้คำศัพท์และประโยคเบื้องต้นกันต่อ! นี่คือคำศัพท์ของสิ่งที่จะได้เรียนในบทนี้:
soweli
สัตว์บก เช่น แมว หมา วัว หนู ช้าง
สัตว์บก เช่น แมว หมา วัว หนู ช้าง
waso
นก เช่น นกพิราบ ห่าน นกฮูก
นก เช่น นกพิราบ ห่าน นกฮูก
pipi
แมลง เช่น ด้วง มด ผีเสื้อ แมงมุม
แมลง เช่น ด้วง มด ผีเสื้อ แมงมุม
kasi
พืช เช่น หญ้า ต้นสน กระบองเพชร มอส
พืช เช่น หญ้า ต้นสน กระบองเพชร มอส
และนี่คือคำศัพท์สำหรับกริยาการกระทำ:
moku
กิน, ดื่ม
กิน, ดื่ม
lukin
ดู
ดู
sona
รู้, รู้จัก
รู้, รู้จัก
รูปประโยคทั่วไปจะอยู่ในรูป “ประธาน-กริยา-กรรม” เหมือนกับภาษาไทย กล่าวคือมีบางสิ่ง (ประธาน) กระทำบางอย่างต่ออีกสิ่งหนึ่ง (กรรม) มาลองดูตัวอย่างประโยคเพิ่มเติมกัน:
soweli li moku e kasi.
สัตว์กินพืช
soweli li moku e kasi.
สัตว์กินพืช
waso li moku e pipi.
นกกินแมลง
waso li moku e pipi.
นกกินแมลง
pipi li lukin e soweli.
แมลงดูสัตว์
pipi li lukin e soweli.
แมลงดูสัตว์
waso li sona e kasi.
นกรู้จักต้นไม้
waso li sona e kasi.
นกรู้จักต้นไม้
นี่คือสิ่งที่เราได้เรียนรู้:
- ลำดับคำในประโยคเรียงเหมือนภาษาไทยและภาษาอังกฤษ: ประธาน กริยา กรรม
- li คือคำช่วยที่วางก่อนหน้าคำกริยา และใช้ระบุกริยาของประโยค
- e คือคำช่วยที่วางก่อนหน้ากรรม และใช้ระบุกรรมของประโยค
ในภาษา Toki Pona คำนามจะไม่มีคำนำหน้า “a” “an” “the” หรือการเติม “-s” เพื่อบอกความเป็นพหูพจน์แบบภาษาอังกฤษ จึงต้องอาศัยบริบทในการทำความเข้าใจประโยค ซึ่งมีความใกล้เคียงกับภาษาไทยมากกว่า!
(ทั้งนี้ ผู้เรียนชาวไทยอาจจะไม่คุ้นเคยกับการใช้คำช่วยในภาษา ได้แก่ li และ e ซึ่งเราจะได้เรียนความสำคัญของคำช่วยเหล่านี้ในบทถัดๆ ไป แต่ก่อนหน้านั้นเราต้องรู้เรื่องหน้าที่ของคำกันก่อน!)