หลังจากที่เรารู้จักชื่อประเทศไปบ้างแล้ว เรามาคุยกันเรื่องการเดินทางกัน! แต่ว่าเราจะพูดคำว่า “ไปสู่” และ “มาจาก” ว่าอย่างไรล่ะ เราจึงต้องมาเรียนคำกริยาเหล่านี้:
เอาออก, ออกไป, ไม่อยู่
ให้, วาง
มา, มาถึง
อยู่, หลงเหลืออยู่, ปกป้อง
ถัดจากคำกริยาเหล่านี้คุณมักจะเห็นคำบุพบทเหล่านี้:
ไป, ไปสู่, (ให้)แก่, (ดี)สำหรับ
อยู่, ที่, บน, ใน
จาก, เพราะว่า
หมายเหตุจากผู้แปล:
- สำหรับผู้เรียนชาวไทยอาจจะสับสนระหว่าง “awen อยู่” และ “lon อยู่” ในที่นี้ awen จะหมายถึงคงอยู่ในสภาพนั้น หรือไม่ได้ออกไปที่อื่น เช่น jan li awen lon tomo คนอยู่ในบ้าน (ไม่ได้ไปไหน) เทียบเท่ากับคำว่า stay ในภาษาอังกฤษ ขณะที่ lon จะหมายถึงมีอยู่ ปรากฏอยู่ เช่น waso li lon tomo moku มีนกอยู่ในร้านอาหาร เทียบเท่ากับคำว่า there is, there are ในภาษาอังกฤษ
- tawa สามารถแปลได้หลายความหมายในภาษาไทย (ถ้าเป็นภาษาอังกฤษจะแปลได้เป็น to, towards) โดยภาษาไทยอาจหมายถึง “แก่” ในประโยค “คุณให้ของแก่ฉัน” หรือ “สำหรับ” ในประโยค “อาหารนี้ดีสำหรับคุณ” ได้ด้วย
_คำบุพบท_คือคำที่อยู่ก่อนหน้าคำอื่น มันจะช่วยบ่งบอกว่าคำนั้นสัมพันธ์กับประโยคอย่างไร คำบุพบท + คำศัพท์ที่ต่อท้ายจะเรียกว่า วลีบุพบท:
ไปสู่สัตว์
บนแผ่นดิน ในประเทศ
จากบ้าน
ในภาษา Toki Pona วลีบุพบทสามารถใช้ได้สองวิธี วิธีแรกคือเรานำไปวางไว้ท้ายประโยค เพื่อบอกถึงสถานที่หรือทิศทางของการกระทำนั้น:
mi pana e waso tawa kasi.
ฉันวางนกไปที่ต้นไม้
waso li awen lon kasi.
นกอยู่บนต้นไม้
sina weka e waso tan kasi.
คุณเอานกออกจากต้นไม้
อย่างที่สอง ถ้าเราต้องการพูดถึงสถานที่หรือทิศทางโดยที่ไม่ได้มีการกระทำอื่นเกิดขึ้นล่ะ เราสามารถพูดได้นะ โดยวลีบุพบทที่อยู่หลัง li จะเป็นคำกริยาด้วยตัวมันเอง เมื่อคำบุพบทกลายเป็นคำกริยา มันจะหมายถึง: tawa ‘ไปที่’, lon ‘อยู่ที่’, tan ‘มาจาก’:
jan Ema li tawa ma Nijon.
เอมม่าไปประเทศญี่ปุ่น
jan Nina li lon ma Lusi.
นีน่าอยู่ที่ประเทศรัสเซีย
jan Mili li tan ma Kanse.
มิลลี่มาจากประเทศฝรั่งเศส
มาฝึกฝนด้วยประโยคเหล่านี้กัน:
mi tawa ma kasi.
ฉันไปที่ดินแดนพืช
(อาจแปลหมายความได้ทั้งป่า ทุ่งหญ้า หรือที่ที่เต็มไปด้วยต้นไม้)
sona li weka tan mi.
ความรู้ได้ออกไปจากฉันแล้ว
(ฉันลืม)
soweli suwi li pona tawa mi.
สัตว์น่ารักดีสำหรับฉัน
(ฉันรักสัตว์น่ารัก)
jan Nowa li toki tawa jan Ema.
โนอาห์พูดกับเอมม่า
jan li toki Tosi lon ma Tosi.
คนพูดภาษาเยอรมันในประเทศเยอรมนี