ที่ผ่านมาคุณได้เรียนทั้งคำนาม คำกริยา คำคุณศัพท์ คำสรรพนาม คำบุพบท และคำกริยาช่วยมาแล้ว เรามาพักหายใจกันสักหน่อย แม้ว่าการเรียนรู้ภาษาโดยทั่วไปมักจะต้องนั่งอ่านวิเคราะห์ประโยคทีละประโยคเรื่อยๆ แต่ว่าการพัฒนาสกิลภาษาไม่ใช่แค่การฝึกฝนซ้ำๆ เพียงอย่างเดียว แต่ว่าจะต้องผสมผสานระหว่างการฟัง การอ่านและการสนทนากับคนอื่นด้วย
ในบทเรียนนี้ เรามาลองอ่านเรื่องสั้นในภาษา Toki Pona กัน! โดยจะใช้เฉพาะคำศัพท์และไวยากรณ์ที่เราได้เรียนรู้กันมาเท่านั้น
บทที่ 1: kalama li lon ma
ฟังเสียงบรรยาย และอ่านข้อความไปด้วยกัน
หลังจากที่คุณฟังจบแล้ว ลองอ่านข้อความออกมาดังๆ และดูว่าคุณสามารถเข้าใจความหมายของเรื่องได้หรือไม่! หลังจากที่ฝึกอ่านและฟังจบแล้ว ค่อยเปิดดูคำแปลอีกทีนะ!
soweli li lon ma kasi.มีกวางอยู่ในป่า
nimi ona li soweli Mumu.ชื่อของมันคือมูมู
soweli Mumu li lape pona.มูมูหลับสนิท
kasi li awen e lape ona.ต้นไม้ปกป้องการนอนหลับของมัน
kalama nasa suli li kama.เสียงประหลาดเสียงดังดังเข้ามา
lape li weka tan soweli.กวางตื่นขึ้นมาจากการหลับใหล
soweli li wile sona e kalama.มันอยากรู้เกี่ยวกับเสียงนั้น
บทที่ 2: waso li kalama
waso lili suwi li kama.นกกระจอกตัวน้อยน่ารักบินมา
nimi ona li waso Siju.ชื่อของมันคือซิยู
soweli li lukin e ona.กวางมองไปที่มัน
soweli li kama sona e ni:กวางจึงได้รู้สิ่งนี้:
kalama wawa li tan waso ni.เสียงที่ดังมาจากนกตัวนี้
waso li wile moku.นกกระจอกหิว
wile ona li suli.มันหิวโหยมาก
ona li kalama suli tan ni.มันจึงส่งเสียงดังเพราะสิ่งนี้
บทที่ 3: waso li moku pona
ni li ike tawa soweli Mumu.นี่เป็นเรื่องเศร้าสำหรับเจ้ามูมู
soweli li wile pona e waso.กวางอยากช่วยเหลือนกกระจอก
soweli li pana e pipi suli tawa ona.กวางให้หนอนตัวใหญ่แก่มัน
waso li moku e pipi.นกกระจอกกินแมลง
ni li pona tawa ona.สิ่งนี้บรรเทาความหิวให้มันได้
มีประโยค Toki Pona ไหนหรือคำแปลไหนที่คุณยังงงอยู่บ้าง หรือบางทีคุณอาจจะยังไม่เข้าใจทั้งหมด ไม่ต้องห่วงนะ เพราะว่านั่นเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้เหมือนกัน นี่จึงเป็นสาเหตุที่เรามีชุมชนผู้ใช้ภาษา ลองเข้าไปในกลุ่มผู้ใช้ภาษา Toki Pona แล้วนำประโยคที่คุณไม่เข้าใจให้เขาดูเพื่อขอให้เขาช่วยอธิบาย มีคนที่ยินดีช่วยเหลือคอยอยู่เสมอ!
- kama sona เป็นกลุ่ม Discord ที่ช่วยเหลือผู้เรียนใหม่!
- ma pona เป็นกลุ่ม Discord พูดคุยทั่วไป เป็นกลุ่มที่เหมาะสำหรับการสร้างชุมชนและจัดกิจกรรมใหญ่ๆ ร่วมกัน ปัจจุบัน Discord ทั้งสองกลุ่มสื่อสารกันเป็นภาษาอังกฤษเป็นหลัก
เราจะสื่อสารคำว่ากวางอย่างไรในเมื่อไม่มีคำว่ากวาง
คำในภาษาไทยกับ Toki Pona ไม่ได้มีคำแปลตรงตัวทุกคำ คำว่ากวางและนกกระจอกในภาษาไทยจึงกลายเป็นแค่ “สัตว์” และ “นก” ในภาษา Toki Pona ทำไมถึงเป็นแบบนั้น
เนื่องจากจำนวนคำในภาษาที่จำกัด เราจึงเลือกเฉพาะรายละเอียดที่สำคัญเพื่อให้สามารถสื่อความออกไปได้ เรื่องสั้นของเราจะไม่ได้มีความหมายเปลี่ยนไปมากถ้าเจ้า soweli Mumu เป็นวัว หรือกระรอก หรือลิง คนอ่านจะจินตนาการสัตว์ชนิดไหนก็ได้ที่เขาต้องการ ในการสื่อสารภาษาไทยเราก็ไม่ได้บรรยายรายละเอียดทั้งหมดเช่นกัน: เช่นเราสามารถจินตนาการขนของนก waso Siju เป็นสีอะไรก็ได้ เพราะว่ามันไม่ได้สำคัญต่อเนื้อเรื่อง
แต่ถ้าเรื่องดำเนินต่อไปแล้วมันเป็นรายละเอียดที่สำคัญขึ้นล่ะ ถ้าเป็นแบบนั้นการบรรยายรายละเอียดเพิ่มเติมใหม่ๆ จะช่วยให้เห็นภาพชัดเจนมากขึ้น สมมติว่าตอนหลังของเรื่อง waso Siju บินจากไป ทำให้ตอนนี้เรารู้ว่ามันไม่ใช่นกกระจอกเทศแน่ๆ หรือเรารู้ว่าพ่อของ soweli Mumu มีเขา เราจึงได้รู้ว่ามันไม่น่าจะเป็นกระรอก
การสื่อสารในภาษานี้เราจะค่อยๆ เพิ่มเฉพาะรายละเอียดทีละเล็กทีละน้อยจนกระทั่งมันมีความเจาะจงในระดับหนึ่ง ด้วยวิธีนี้เอง เราจะสามารถใช้คำในภาษาที่มีประมาณ 130 กว่าคำเพื่อใช้บรรยายอะไรก็ได้ ตอนนี้คุณได้รู้คำศัพท์ไปทั้งสิ้น 40 คำแล้ว ดังนั้นมาพยายามกันต่อไปนะ!