บทเรียนที่ 13: ธาตุ

โอเค ในบทเรียนนี้ ขอพักจากการเรียนไวยากรณ์กันก่อนแล้วมาร่วมขบคิดปรัชญากันนิดนึงนะ!

ตั้งแต่สมัยโบราณ มีคนพยายามที่จะหาธาตุพื้นฐานสิ่งของต่างๆ ที่ประกอบขึ้นมาเป็นสิ่งของบนโลกที่ซับซ้อน ชาวจีนมีการแยกธาตุออกเป็น ไม้ ไฟ ดิน ทอง และน้ำ ส่วนชาวกรีกก็มีธาตุ ดิน น้ำ ลม ไฟ นอกจากนี้ยังมีระบบอื่นๆ ที่บางระบบมีการรวมสวรรค์ เข้าไปเป็นธาตุหนึ่งด้วย แม้แต่ในปัจจุบัน นักวิทยาศาสตร์ก็ได้พบคำตอบที่อธิบายโลกมากขึ้น ซึ่งสสารส่วนใหญ่บนโลกนี้ก็สามารถแบ่งออกได้เป็น 4 สถานะหลักๆ ก็คือ: ของแข็ง ของเหลว ก๊าซ และพลาสมา

และแน่นอนว่าการแบ่งด้วยธาตุ วัสดุ หรือแม้กระทั่งสถานะของสสารก็ไม่สามารถอธิบายความซับซ้อนของโลกนี้ได้ทั้งหมด แต่ว่ามันช่วยให้เราสามารถเข้าใจธรรมชาติของมันได้ดีขึ้น ดังนั้นเรามาเรียนคำศัพท์ Toki Pona ที่มีประโยชน์ในการอธิบายสิ่งของเหล่านี้กัน:

เช่นเดียวกันกับปฐมธาตุดินน้ำลมไฟ คำศัพท์ของ Toki Pona มักจะรู้สึกว่ามีความหมายกว้าง และครอบคลุมความหมายหลายอย่างเอาไว้ด้วยกัน

• 󱥚 sewi ไม่ได้แปลแค่ว่าเหนือขึ้นไป แต่ว่ายังรวมไปถึงสิ่งที่เราเคารพบูชา และสิ่งที่เราเอื้อมไม่ถึง
• 󱥚 kon ไม่ได้มีความหมายแค่ ก๊าซ แต่ยังรวมความหมายที่เกี่ยวกับจิตวิญญาณ หรือแก่นความหมาย เพราะว่าเป็นสิ่งที่เรามองไม่เห็นเหมือนกับลมหายใจของเรา
• 󱤛 kiwen, 󱤜 ko, 󱥪 telo ไม่ได้บอกว่าสิ่งของนั้นเป็นวัสดุอะไร แต่มันอธิบายความรู้สึกที่ได้จากการสัมผัสสิ่งของนั้น

คอร์สนี้สอนคุณแค่ Toki Pona พื้นฐานเท่านั้น เราจึงลิสต์คำศัพท์ทุกคำพร้อมกับความหมายสั้นๆ ไว้เป็นเบื้องต้นเท่านั้น แต่ว่าคำแปลเหล่านี้เป็นเพียงคำแปลคร่าวๆ ของ พื้นที่ทางความหมาย, พื้นที่อรรถศาสตร์ (semantic space) ของคำศัพท์ ซึ่งหมายถึงความเป็นไปได้ทั้งหมดในทุกสถานการณ์ที่สามารถใช้คำศัพท์คำหนึ่งได้ การสำรวจพื้นที่ทางความหมายจึงหมายถึงถึงการเข้าไปสำรวจสถานการณ์การใช้คำศัพท์ในประโยคต่างๆ! ซึ่งสิ่งเหล่านี้ต้องอาศัยเวลาและการฝึกฝน

มาเรียนรู้วิธีใช้คำศัพท์เหล่านี้ในวลีและประโยคต่างๆ กัน: