Course · Library · News · Discord · More
wasona.com

ika-4 na aralin: mga pang-uri

Ngayon na mayroon ka nang alam na pangngalan (bagay) at pandiwa (aksyon). Ngayon matuto naman tayo ng mga pang-uri (pang-larawan)!
Kabisaduhin natin ang iilan nito:

󱥣
suli
malaki, importante
󱤨
lili
maliit, hindi matanda
󱥔
pona
mabuti, mabait
󱤍
ike
masama, pangit
󱥵
wawa
makapangyarihan, malakas, matibay
󱥡
sona
makatarungan, nakakaalam
󱥦
suwi
maganda, guwapo, matamis, cute

Sa Tagalog, puwede magkaroon ng pang-uri kahit bago o pagkatapos ng isang salita. Pero sa Toki Pona, palagi itong makikita pagkatapos lamang ng isang salita:

󱥢󱥣
soweli suli
malaking hayop
󱥑󱤨
pipi lili
maliit na insekto
󱥴󱥦
waso suwi
magandang ibon

Para sa mga nagsasalita ng Tagalog, hindi ito masydong mahirap. Ganito rin sa mga nagsasalita ng French, Irish, Arabic, Malay, atbp. Kailangan mo lamang itong iisipin: ang pinakaunang salita ay ang pinakaimportanteng salita.

Gumawa tayo ng mga pangungusap na may paglalarawan:

󱥴󱤧󱤮󱤉󱥢󱥦
waso li lukin e soweli suwi.
Nakikita ng ibon ang cute na hayop.
󱥢󱥵󱤧󱤶󱤉󱤗󱥣
soweli wawa li moku e kasi suli.
Kinakain ng malakas na hayop ang malaking halaman.
󱥑󱤍󱤧󱤶󱤨󱤉󱥢
pipi ike li moku lili e soweli.
Kinakain ng konti ng masamang insekto ang hayop.
󱥴󱥡󱤧󱥡󱥔󱤉󱥑
waso sona li sona pona e pipi.
Mabuting nakakaalam ng insekto ang makatarungang ibon.

Kung mukhang malaki’t nakakapagod ang mga pangungusap na ito, oks lang iyan! Makakakita tayo ng mga mas maliit na pangungusap mamaya. Tandaan ito: Simple lang talaga ang pagbuo ng pangungusap! Kaya mo palaging malaman kung ano yung subject, verb, o object, sa pagtingin lamang ng 󱤧 li at 󱤉 e.

Mayroon ding isang nakakainteresadong bagay sa mga pang-uri: sa Tagalog, magkahiwalay ang pang-abay at pang-uri. Pang-abay sa pandiwa, ang pang-uri sa pangngalan. Pero sa Toki Pona, magkasingparehas lang ito: ikagat ng maliit ~ moku lili, malaman ng mabuti ~ sona pona. Wala silang pagkakaiba sa Toki Pona.