Course · Library · News · Discord · More
wasona.com

ika-14 na aralin: negation

Natuto na tayong humingi na gawin ang isang aksyon. Pero paano tayo hiningi na huwag gawin ang isang aksyon? Oras nang matuto tungkol sa negation, gamit ng 󱤂 ala:

󱤂
ala
hindi, wala

Sa Tagalog, medyo itong espesyal. Pero sa Toki Pona, isa lamang itong karaniwang pang-uri! At kagaya ng mga iba nito, sumusunod ito sa salita. Madalas mo itong mahahanap sa mga pangngalan, pandiwa, at pang-uri:

󱤑󱤂
jan ala
walang tao, hindi tao
󱤑󱤂󱤧󱥷󱥱
jan ala li wile utala.
Walang taong gustong mag-away.
󱥣󱤂
suli ala
hindi malaki, hindi importante
󱥁󱤧󱥣󱤂󱥩󱤴
ni li suli ala tawa mi.
Hindi ito importante para sa akin.
󱤶󱤂
moku ala
hindi kainin
󱥑󱤧󱤶󱤂󱤉󱥢
pipi li moku ala e soweli.
Hindi kinakain ng insekto ang hayop.

Pero minsan, nangyayari din ang 󱤂 ala sa tabi ng mga pang-ukol at preverb:

󱥷󱤂
wile ala
Hindi gustong (mag-)...
󱥞󱥷󱤂󱤶󱤉󱥦
sina wile ala moku e suwi.
Hindi mo gustong kumain ng kendi.
󱥩󱤂
tawa ala
hindi pumunta sa...
󱥑󱤧󱥩󱤂󱤗
pipi li tawa ala kasi.
Hindi pumupunta sa halaman ang insekto.

Baka may nakita kang nakaka-interesado. Kahit na ang 󱤂 ala ay puwedeng manatili kung kahit saan na pinapayagan ang ibang mga pang-uri, kadalasan siyang sumusunod sa pinakaunang pandiwa:

Lohikal naman ito — ang pag-negate ng unang pandiwa sa isang pangungusap ay nagnenegate ng buong pangugusap, at kadalasan natin iton ninanais!