Course · Library · News · Discord · More
wasona.com

ika-15 aralin: pagsasama't paghahalintulad

Doon sa ika-8 aralin, natuto tayo ng tatlong pang-ukol: 󱥩 tawa, 󱤬 lon, 󱥧 tan, na nagsasabi tungkol sa direksyon and lokasyon.Pero sa katotohanan, ang Toki Pona ay mayroong pang dalawang pang-ukol:

󱤙
kepeken
gamit ng, sa pamamaraan ng
󱥖
sama
parang, magkatulad, kagaya

Matuto pa tayo ng iilan pang mga salita na madalas ginagamit kasama ng mga pang-ukol na ito:

󱤆
ante
ibahin; iba
󱥉
pali
magtrabaho, gumawa
󱥼
leko
ladrilyo

Aalahanin mo pa rin, nagsisimula ang mga pang-ukol ng pariralang pang-ukol:

󱥖󱥞
sama sina
kagaya ikaw
󱤙󱥬
kepeken toki
gamit ng wika
󱤙󱤎󱤆
kepeken ilo ante
sa pamamagitan ng ibang gamit

At ang parirala na ito ay puwedeng mailagay sa katapusan ng mga pangungusap:

󱤴󱥬󱥖󱥞
mi toki sama sina.
Nagsasalita ako tulad mo.
󱤴󱥉󱤉󱥼󱤙󱤎
mi pali e leko kepeken ilo.
Gumagawa ako ng ladrilyo gamit ng gamit.

O bilang ang pandiwa:

󱥆󱤧󱥖󱥞
ona li sama sina.
Sila ay parang ikaw.
󱥆󱤧󱤙󱤎
ona li kepeken ilo.
Gumagamit sila ng gamit.

Paggalaw ng bahay

Ngayon na alam mo na ang limang pang-ukol: 󱥩 tawa, 󱤬 lon, 󱥧 tan, 󱤙 kepeken, and 󱥖 sama, mayroon akong bagong kaalaman tungkol dito: puwede itong gamitin parang ng mga karaniwang pangngalan, pandiwa, at pang-uri!

󱥩
tawa
gumalaw; paggalaw; gumagalaw
󱤬
lon
totoo, umiiral
󱥧
tan
kadahilan, kagalingan
󱤙
kepeken
pagkakagamit
󱥖
sama
katulad

Iilan sa kanila, tulad ng 󱥩 tawaat 󱤬 lon, ay ginagamit madalas parang ganito. Ang mga iba tulad ng 󱥧 tan at 󱤙 kepeken, ay paminsan-minsan lamang. Tumingin tayo sa iilang mga halimbawa:

󱥡󱤴󱤧󱥖
sona mi li sama.
Magkatulad ang kaalaman ko.
󱥬󱥞󱤧󱤬
toki sina li lon.
Totoo ang sinasabi mo.
󱤴󱥷󱤮󱤉󱥠󱥩
mi wile lukin e sitelen tawa.
Gusto kong manood ng isang gumagalaw na larawan. (isang video, palabas)
󱤴󱥡󱤂󱤉󱥧
mi sona ala e tan.
Hindi ko alam ang kadahilan.

Gusto naming isulat ang mga pangungusap kung saan hindi ito puwedeng mabasa bilang mga “pang-ukol”. Wala silang parirala pagkatapos sa kanila!

Minsan, kaya mong gumawa ng halos na magkatulad na pangungusap, pero sa isa ay pandiwa ang 󱥩 tawa o 󱤬 lon, at doon sa isa pa ay pang-ukol ang 󱥩 tawa o 󱤬 lon! Siguraduhin mong matitiyak mo ang dalawa:

󱤑󱤧󱥩󱥭
jan li tawa tomo.
Pumupunta ang tao sa bahay. (pang-ukol)
󱤑󱤧󱥩󱤉󱥭
jan li tawa e tomo.
Ginagalaw ng tao ang bahay. (pandiwa)
󱤴󱤬󱤰
mi lon ma.
Nasa lupa ako. (pang-ukol)
󱤴󱤬󱤉󱤰
mi lon e ma.
Itinatawag ko ang lupain sa katotohanan.
Nagpatupad ako ng bansa. (pandiwa)