P: jak mam na imię w toki ponie?

Dwa zastrzeżenia:

• Dla wygody używam tutaj wyłącznie alfabetu łacińskiego. Lekcja o imionach pokazuje wszystko, czego potrzeba do sitelen pony!
• Ta lekcja nabiera większego sensu kiedy już znasz wszystkie słowa toki pony!

Większość tokiponistów ma imię, którym inni odnoszą się do nich po toki ponie. W społecznościach na Discordzie ludzie zwykle ustawiają swój pseudonim na swoje imię w toki ponie.

Już widziałeś kilka przykładowych imion:

• jan Nowa — Noah
• jan Ema — Emma
• jan Maja — Maja
• jan Mili — Millie

Ale to były bardzo proste przypadki. Dźwięki tych imion od początku są podobne do normalnych słów w toki ponie. Możliwe że Twoje imię będzie potrzebowało więcej pracy. Nauczmy się o tym!

Wybieranie imienia w toki ponie składa się z trzech części:

1. Czym jesteś?
2. Od jakiego imienia chcesz zacząć?
3. Jak zmienić to imię, żeby było dozwolone w toki ponie?

1. Czym jesteś?

W toki ponie wszystkie imiona są przymiotnikami. Zawsze muszą mieć rzeczownik — nazywamy go rzeczownikiem głównym (ang. ‘head noun’). To oznacza że możesz wybrać rzeczownik główny pod którym będziesz znany.

Najczęstszym rzeczownikiem głównym jest 󱤑 jan, osoba. Około 3/4 wszystkich aktywnych mówców toki pony nazywa się słowem jan. Możesz o nim myśleć jako o domyślnej opcji — to nie może być zły wybór.

1 na 8 mówców toki pony używa jednego ze słów oznaczających zwierzęta: 󱥢 soweli, 󱥴 waso, 󱥑 pipi, 󱤁 akesi, 󱤔 kala, 󱦀 kijetesantakalu. To jest nieco bardziej żartobliwe. Ludzie robią tak bo zwierzę jest ważną częścią ich tożsamości, lub dlatego, że po prostu lubią to zwierzę.

1 na 8 mówców toki pony używa innych słów jako rzeczowników głównych. 󱤎 ilo, 󱤟 kulupu, 󱤺 mun, 󱤗 kasi, 󱤌 ijo — można być czymkolwiek. To też może być z powodu tożsamości (można mieć wiele osobowości; można uważać się za nie-człowieka). To może być też dla zabawy, żeby różnić się od innych.

2. Od jakiego imienia zacząć?

Większość ludzi adaptuje imię które już ma. Zwykle adaptują imię, a nie nazwisko. Na przykład, jan Tepan nazywa się Stephan. Czasami używają imienia razem z nazwiskiem. jan Misali nazywa się Mitch Halley.

Polskie imiona, przeciwnie do angielskich, zwykle mają więcej niż jedną sylabę, ale takie krótkie też się zdarzają: Jan, Piotr, Lech, Maks. Toki pona unika zbyt krótkich imion, bo nie ma zbyt dużo możliwych sylab. Jeśli zbyt dużo osób ma to samo imię, łatwo jest się pomylić. Najlepiej wybrać imię, które ma od dwóch do czterech sylab.

Dużo ludzi używa swoich internetowych pseudonimów. Imię jan Ke Tami pochodzi od jego pseudonimu RetSamys. Imię jan Waputo pochodzi od nazwy jego kanału, RobWords.

Jeśli chcesz, możesz po prostu wymyślić coś innego! jan Tokawi nazywa się Howie (czyt. ‘hałi’), ale zdecydował się dodać do niego Tok- dla zabawy, żeby wyglądało bardziej jak toki.

3. Jak sprawić, żeby imię pasowało do toki pony?

Być może słyszałeś o wietnamskim nazwisku Nguyen, które wymawia się ŋwiəŋ. W języku polskim dźwięki nie mogą występować w takiej kolejności, a dźwięku ŋ w ógóle nie ma. Kiedy Polacy wymawiają Nguyen, dostosowują dźwięki tak, żeby były dozwolone po polsku — “nujen”.

Kiedy wymawiamy imiona w toki pona, robimy coś podobnego: zmieniamy dźwięki imienia żeby stało się wymawialne. Ten proces to tokiponizacja. Niektóre jej części można wytłumaczyć w wytycznych. Inne części są bliższe sztuce, jak wiedza z czym eksperymentować.

Przyjrzyjmy się wytycznym.

Krótkie wytyczne

Po pierwsze, wiele spółgłosek z Twojego języka mogą zmienić się na inne:

• b, p, f zmieniają się w p.
• d, t oba zostają t.
• g, k, χ, ʁ wszystkie zostają k.
• θ staje się t albo s.
• s, z, ʃ, ʒ, ʂ, ʐ, ts, tʃ, dʒ wszystkie stają się s.
• w, v, ɹ wszystkie stają się w.
• r, ɾ, l wszystkie stają się l.
• h zupełnie znika.

Oczywiście w innych językach jest więcej spółgłosek, ale te wystarczą, aby pokazać Ci ogólny wzór. Ciekawostką, którą warto zauważyć są dźwięki ɹ, r, ʁ. W wielu językach europejskich, te dźwięki zapisuje się literą “r”. Pierwszy jest w angielskim, drugi w rosyjskim a trzeci we francuskim. Ale w toki ponie pozostają różne: w, l, i k!

Po drugie, Twoje słowo może zawierać dyftongi: samogłoski, do wymówienia których język musi się poruszać. Polskie imiona takie jak Leon, Joanna, Laura, Eugeniusz zawierają dyftongi. Tokiponizując, myśl o dyftongach jako o sekwencji samogłoska + j lub w. Przykładowo, cztery wyżej wymienione imiona w tym etapie stają się Lejon, Jowana, Lawula, Ewukenijus.

Po trzecie, każda spółgłoska w słowie musi stać przed samogłoską. Na przykład, w takim imieniu jak Tomasz -> Tomas, ostatnia spółgłoska s nie ma samogłoski, więc jest usuwana: Tomasz -> Tomas -> Toma. Często dwie spółgłoski lub więcej znajdują się obok siebie: Krzysztof -> Ksistop -> Ksisto zawiera ks i st. Możesz wybrać, którą spółgłoskę usunąć a którą zostawić: Krzysztof -> Ksisto -> Kito. Już wiesz, że [n] jest specjalne i może stać po samogłosce w słowach takich jak anpa, ante, insa, linja. Robi tak też w imionach: Beniamin -> Penjamin, Andrzej -> Anse.

Po czwarte, sekwencje [wu wo ji ti] nigdy nie występują w słowach toki pony. W imionach, zostają [u o i si]: Łukasz -> Uka, Tymon -> Simon.

Po piąte, jeślli jakieś samogłoski bezpośrednio sąsiadują ze sobą, dodaj j lub w pomiędzy: Nihon (Japonia) -> Nion -> Nijon.

Drobniejsze detale

Wyżej opisane kroki są jakby “najczęstszym” przypadkiem. Doświadczony mówca toki pony może z nich zboczyć dla lepszego rezultatu. Na przykład dla imienia Bogdan lub Ksawery może wstawić samogłoskę zamiast usuwać spółgłoskę: jan Pokotan, jan Kasapeli. Dla rosyjskiego imienia Michaił może przesunąć spółgłoskę pomiędzy samogłoski, żeby ją zachować: jan Mikali

Liczba sylab

Jeśli idealnie wypełnisz te wytyczne, zauważysz, że liczba sylab zawsze zostaje taka sama od początku do końca. Tak zwykle powinno być! Nawet z ‘drobniejszymi dostosowaniami’ takimi jak te wyżej, zwykle zyskasz lub stracisz tylko jedną sylabę.

Jeżeli znasz jakieś zapożyczenia z angielskiego do japońskiego, to Cię zaskoczy! Japoński i toki pona zapożyczają słowa w całkiem różne sposoby. Porównaj:

• Shakespeare (2 syllables)
  • Sheikusupia (japoński; 5 syllables)
  • Sepi (toki pona; 2 syllables)

To dlatego, że japoński wstawia samogłoski żeby zachować wszystkie spółgłoski, podczas gdy toki pona usuwa spółgłoski żeby zachować liczbę sylab.