Z dużymi liczbami śmieszne jest to, że są potrzebne rzadziej niż myślisz.
Jest duża i znacząca różnica pomiędzy ‘Zaraz skoczy na nas tygrys!’ i ‘Zaraz skoczą na nas dwa tygrysy!’. Może uda ci się obronić przed jednym tygrysem, ale z dwoma sytuacja jest beznadziejna.
Porównaj ‘Zaraz skoczy na nas 77 tygrysów!’ i ‘Zaraz skoczy na nas 78 tygrysów!’ — czy różnica ma znaczenie? Twoje decyzje i los będą bardzo podobne. Przez to zwykle potrzeba tylko trzech słów na liczby: wan, tu, mute.
W przypadku małych sum pieniędzy, większa precyzja może faktycznie mieć znaczenie. Może stać Cię na coś co kosztuje 77 zł, ale jeśli kosztuje 78 zł, to brakuje ci jednego złotego. Dla liczb mniejszych lub około stu używamy słów wan, tu, luka, mute, ale jakby były monetami wartymi 1, 2, 5, 20, i 100:
mute mute mute luka luka luka tu wan
78 (= 20 + 20 + 20 + 5 + 5 + 5 + 2 + 1)
Powyżej 100 ten system szybko staje się irytujący:
ale ale ale ale ale ale ale ale ale ale ale ale ale ale ale
1500 (= 100 + 100 + 100 + ...)
W 2021 jan Kapilu i jan Tepo wymyślili rozszerzony i wstecznie kompatybilny system do rozmawiania o dużych liczbach: zamiast dodawać 100, ale mnoży poprzednią liczbę razy 100.
luka luka luka ale
1500 (= (5 + 5 + 5) * 100)
To jest przydatne do lat w kalendarzu gregoriańskim, i wyjątkowo dogodne dla aktualnego tysiąclecia:
mute ale mute luka wan
2026 (= 20 * 100 + 20 + 5 + 1)
Wskazówka: możesz wyobrazić sobie dzielenie liczb na pary cyfr: 2025 -> 20,25, 123456789 -> 1,23,45,67,89, tłumaczenie każdej liczby jak 23 i 67, i łączenie ich używając ale. “Mnożenie przez 100” to to samo, tylko wytłumaczone trochę inaczej!
When writing in Latin characters, you can also abbreviate large numbers as W, T, L, M, A: Pisząc alfabetem łacińskim, można skracać duże liczby za pomocą W, T, L, M, A:
tenpo sike #LLLTTAMLLLTT la, tenpo mun #LTT la, tenpo suno #W la, ma Tosi li kama utala e ma Posuka.
Pierwszego września 1939 r. Niemcy najechały Polskę.