Jak już wiesz, te pięć czasowników posiłkowych jest powszechnie używanych:
chcieć ...
móc ...
zaczynać ..., zostać ...
kontynuować ..., ciągle ...
próbować ...
Istnieją cztery inne czasowniki posiłkowe o których warto wiedzieć, ale nie każdy ich używa:
wiedzieć jak ...
zaczynać ...
kończyć ...
próbować ...
Usłyszysz je od innych, ale nie są bardzo potrzebne. Przyjrzyjmy się ich znaczeniom i tym, jak można mówić bez nich.
sona-czasownik posiłkowy
mi sona toki pona.
Wiem jak dobrze mówić.
mi sona sitelen e waso.
Wiem jak się rysuje ptaki.
Te idee można dość łatwo wyrazić przy pomocy czasownika posiłkowego ken lub sona jako orzeczenia:
mi sona e toki pona.
Znam dobrą mowę.
mi ken sitelen e waso.
Potrafię narysować ptaka.
Możesz stracić troszeczkę dokładności, ale zwykle ta dokładność nie jest specjalnie potrzebna.
czasowniki posiłkowe open i pini
mi open pali.
Zaczynam pracować.
mi pini pali.
Kończę pracować.
Możesz zauważyć, że już mamy czasownik posiłkowy oznaczający ‘zaczynać …’: kama. Ucząc języka, wiele nauczycieli nie podawało tego tłumaczenia kama, i zamiast tego opowiadało o znaczeniu ‘zostawać’. Skutkiem tego wiele mówców toki pony przyjęło open na to znaczenie.
Tak naprawdę, ‘zostawać’ i ‘zaczynać’ to dwie strony tego samego medalu! Polski używa jednego z przymiotnikami a drugiego z czasownikami:
mi kama sona.
Zostaję mądry.
mi kama sona.
Zaczynam wiedzieć.
Ponieważ w toki ponie czasowników i przymiotników można używać wymiennie, nie ma potrzeby na takie rozróżnienie.
pini może być użyteczne samo z siebie, ale łatwo je zamienić na ‘zaczynać nie …’
mi kama pali ala.
Zaczynam niepracować = Kończę pracować
Albo po prostu pini-orzeczenie:
mi pini e pali mi.
Kończę moją pracę.
lukin-czasownik posiłkowy
Jako czasownik posiłkowy, lukin znaczy dokładnie to samo co alasa:
mi alasa sona e nimi.
Próbuję nauczyć się słów.
mi lukin sona e nimi.
Próbuję nauczyć się słów.
Czym one się różnią? czasownik posiłkowy lukin stworzyła Sonja Lang zanim dodała słowo alasa do toki pony, a czasownik posiłkowy alasa pochodzi od uzusu społeczności. Obecnie około 15% osób używa lukin, 15% używa obu zamiennie, a większość, 70%, używa tylko alasa.1
Dlaczego alasa wygrała? Myślę, że z dwóch powodów:
- alasa ma bardziej oczywiste powiązanie z “próbowaniem” niż lukin.
- lukin już jest często używany dla oczu i patrzenia a alasa jest w porównaniu mniej używana — więc dobrze jest nadać jej większy cel.