Course · Library · News · Discord · More
wasona.com

P: czy jest więcej czasowników posiłkowych?

Jak już wiesz, te pięć czasowników posiłkowych jest powszechnie używanych:

󱥷
wile
chcieć ...
󱤘
ken
móc ...
󱤖
kama
zaczynać ..., zostać ...
󱤈
awen
kontynuować ..., ciągle ...
󱤃
alasa
próbować ...

Istnieją cztery inne czasowniki posiłkowe o których warto wiedzieć, ale nie każdy ich używa:

󱥡
sona
wiedzieć jak ...
󱥇
open
zaczynać ...
󱥐
pini
kończyć ...
󱤮
lukin
próbować ...

Usłyszysz je od innych, ale nie są bardzo potrzebne. Przyjrzyjmy się ich znaczeniom i tym, jak można mówić bez nich.

sona-czasownik posiłkowy

󱤴󱥡󱥬󱥔
mi sona toki pona.
Wiem jak dobrze mówić.
󱤴󱥡󱥠󱤉󱥴
mi sona sitelen e waso.
Wiem jak się rysuje ptaki.

Te idee można dość łatwo wyrazić przy pomocy czasownika posiłkowego ken lub sona jako orzeczenia:

󱤴󱥡󱤉󱥬󱥔
mi sona e toki pona.
Znam dobrą mowę.
󱤴󱤘󱥠󱤉󱥴
mi ken sitelen e waso.
Potrafię narysować ptaka.

Możesz stracić troszeczkę dokładności, ale zwykle ta dokładność nie jest specjalnie potrzebna.

czasowniki posiłkowe open i pini

󱤴󱥇󱥉
mi open pali.
Zaczynam pracować.
󱤴󱥐󱥉
mi pini pali.
Kończę pracować.

Możesz zauważyć, że już mamy czasownik posiłkowy oznaczający ‘zaczynać …’: 󱤖 kama. Ucząc języka, wiele nauczycieli nie podawało tego tłumaczenia 󱤖 kama, i zamiast tego opowiadało o znaczeniu ‘zostawać’. Skutkiem tego wiele mówców toki pony przyjęło 󱥇 open na to znaczenie.

Tak naprawdę, ‘zostawać’ i ‘zaczynać’ to dwie strony tego samego medalu! Polski używa jednego z przymiotnikami a drugiego z czasownikami:

󱤴󱤖󱥡
mi kama sona.
Zostaję mądry.
󱤴󱤖󱥡
mi kama sona.
Zaczynam wiedzieć.

Ponieważ w toki ponie czasowników i przymiotników można używać wymiennie, nie ma potrzeby na takie rozróżnienie.

󱥐 pini może być użyteczne samo z siebie, ale łatwo je zamienić na ‘zaczynać nie …’

󱤴󱤖󱥉󱤂
mi kama pali ala.
Zaczynam niepracować = Kończę pracować

Albo po prostu 󱥐 pini-orzeczenie:

󱤴󱥐󱤉󱥉󱤴
mi pini e pali mi.
Kończę moją pracę.

lukin-czasownik posiłkowy

Jako czasownik posiłkowy, 󱤮 lukin znaczy dokładnie to samo co 󱤃 alasa:

󱤴󱤃󱥡󱤉󱥂
mi alasa sona e nimi.
Próbuję nauczyć się słów.
󱤴󱤮󱥡󱤉󱥂
mi lukin sona e nimi.
Próbuję nauczyć się słów.

Czym one się różnią? czasownik posiłkowy 󱤮 lukin stworzyła Sonja Lang zanim dodała słowo 󱤃 alasa do toki pony, a czasownik posiłkowy 󱤃 alasa pochodzi od uzusu społeczności. Obecnie około 15% osób używa 󱤮 lukin, 15% używa obu zamiennie, a większość, 70%, używa tylko 󱤃 alasa.1

Dlaczego 󱤃 alasa wygrała? Myślę, że z dwóch powodów:

Footnotes

  1. ankieta przeprowadzona na ~100 osobach przez jan Niwe