Q: Mayroon pa bang ibang preverbs?

Gaya ng alam mo na ngayon, may limang preverb na malawakang ginagamit:

May apat pang ibang preverb na mahalagang malaman, ngunit hindi ito ginagamit ng lahat:

Makikita mo na ginagamit ito ng ibang tao, pero hindi naman sila masyadong kailangan. Talakayin natin ang kahulugan ng mga ito, at kung paano ka makakapagsalita nang wala ang mga ito.

sona bilang preverb

Ang mga ideyang ito ay madaling maipahayag gamit ng ken na preverb o sona na verb:

Maaaring mawalan ito ng kaunting detalye, ngunit kadalasan ang detalyeng ito ay hindi naman talaga kailangan.

open at pini bilang preverb

Maaaring mapansin mo na mayroon na tayong preverb na nangangahulugang ‘magsimulang…’: ang 󱤖 kama. Ngunit noong nagtuturo ng wika, hindi nagbigay ng maraming guro ng salin na iyon para sa 󱤖 kama, sa halip ay mas pinag-uusapan ang kahulugan ng ‘maging’. Dahil dito, marami sa mga nagsasalita ng Toki Pona ay gumamit ng 󱥇 open para dito.

Sa katotohanan, ang ‘maging’ at ‘magsimulang…’ ay halos magkapareho! Ginagamit ng Tagalog ang isa para sa mga pang-uri, at ang isa naman ay para sa mga pandiwa:

Ngunit sa Toki Pona, ang mga pandiwa at pang-uri ay maaring mapagpapalitan, kaya hindi na kailangan ang pagkakaibang ito.

Maaaring maging kapaki-pakinabang ang 󱥐 pini kung mag-isa, ngunit madali itong maisalin bilang ‘magsimulang hindi…’

O kaya isang 󱥐 pini na verb lamang:

lukin bilang preverb

Bilang preverb, ang 󱤮 lukin ay magkasing-kahulugan sa 󱤃 alasa:

Kung ganoon, ano ang pagkakaiba? Ang 󱤮 lukin-preverb ay nagmula kay Sonja Lang bago niya idinagdag ang salitang 󱤃 alasa sa Toki Pona, habang ang 󱤃 alasa-preverb ay nagmula sa paggamit ng komunidad. Sa kasalukuyan, halos 15% ng mga tao ang gumagamit ng 󱤮 lukin, at 15% ang gumagamit ng pareho nang palitan, at ang karamihan, 70%, ay gumagamit lamang ng 󱤃 alasa.¹

Bakit nanalo ang 󱤃 alasa? Sa tingin ko, ito ay dahil sa dalawang dahilan na ito:

• Ang 󱤃 alasa ay may mas malinaw na kaugnayan sa “pagsubok” kaysa sa 󱤮 lukin.
• Ang 󱤮 lukin ay madalas nang ginagamit para sa mga mata at paningin, habang ang 󱤃 alasa ay medyo hindi gaanong ginagamit — kaya magandang bigyan ito ng mas malaking layunin.